7 khung giờ 'vàng' quan trọng bậc nhất của trẻ nhưng đang bị người lớn 'cướp' đi một cách không thương tiếc

  • 28/03/2019 17:57

Cha mẹ luôn muốn dành điều tốt đẹp nhất cho con cái, thế nhưng khi áp dụng sai cách lại biến thành áp đặt và gây hại cho trẻ nhiều hơn.

Trong cuộc sống hàng ngày cha mẹ đôi khi trở nên bị áp đặt quá vì luôn ép con làm những gì mà mình cho là đúng, là tốt. 

Nhiều cha mẹ còn đặt ra những áp lực học tập lớn đến nỗi trẻ không còn dám nghỉ ngơi, chỉ biết cắm mặt vào học, hoặc cũng có những phụ huynh vì quá bận rộn mà để mặc con đấy với chiếc điện thoại hay Ipad... 

Tất cả những điều mà chúng ta đang làm này đã vô tình cướp đi 7 khung giờ vàng quan trọng bậc nhất của trẻ, mà nếu đã như vậy thì sẽ thật khó để trẻ phát triển toàn diện được.

Mới đây Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu - CEO Tổ chức Giáo dục IEG đã có một bài viết chia sẻ thẳng thắn về vấn đề này chắc chắn sẽ làm nhiều cha mẹ phải bất ngờ.

Chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu về 7 khung giờ vàng cho con trẻ như sau:

"7 KHUNG GIỜ VÀNG CỦA CON TRẺ & CHÍNH TA. ĐỪNG 'MÙ TỊT' MÀ 'ĂN CƯỚP GIỮA BAN NGÀY'

Trẻ con có cách NHÌN, NGHĨ và CẢM NHẬN RIÊNG của chúng. Và chẳng có điều nào ngu dốt hơn bằng việc lấy cái cách của người lớn chúng ta để nhồi nhét hay thay vào cách nhìn, nghĩ và cảm nhận của chúng.

Tuổi thơ của chúng bị đốt cháy thô bạo, lắm lúc chỉ là để làm vui lòng người lớn hơn là xây dựng hạnh phúc và thành công thật sự cho con trẻ. 

Gần như chẳng mấy ai chịu nhìn một cách tổng thể về CHIỀU SÂU và LÂU DÀI để hiểu là ngần ấy thứ gộp lại đang hại não tụi trẻ ra sao.

Nếu như người ta chịu tìm hiểu về những gì bộ não – cái cỗ máy quyết định cách mỗi người học tập, làm việc và sinh sống – thật sự cần gì để phát triển cân bằng và tốt đẹp nhất, thì có lẽ sẽ rất dễ cân bằng 7 khung giờ vàng trong "cái mâm" thời gian mà mỗi đứa trẻ và cả người lớn chúng ta nên có, cần có và…PHẢI CÓ.

Vì đó là QUYỀN LỢI của lũ trẻ.

7-khung-gio-39-vang-39-quan-trong-bac-nhat-cua-tre-nhung-dang-bi-nguoi-lon-39-cuop-39-di-mot-cach-khong-thuong-tiec

Bài viết của Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu khiến nhiều cha mẹ bất ngờ vì đây là vấn đề nhiều phụ huynh chưa nghĩ đến.

1. GIỜ TẬP TRUNG CHÚ TÂM

Cái khung giờ một đứa trẻ tập trung học tập ở trường và ở nhà, cái lúc chúng chú tâm làm một việc gì đó đòi hỏi suy nghĩ, tư duy là lúc bộ não chúng đang được lớn lên. 

Vùng não kiểm soát cảm xúc, lập kế hoạch, tư duy logic, sức tập trung… sẽ được khỏe mạnh để sau này dẫu có kiến thức khó, bài tập khủng hay công việc 'khó xơi', thì cái não của chúng cũng đủ khỏe để gánh gồng và nhiều khi là xử lý nhẹ nhàng.

Thế mà giờ đây, dường như khung giờ tập trung chú tâm này đã bị lập trình rút ra khỏi thời gian ở nhà. 

Về đến nhà là tụi nhỏ cứ được tẹt ga cầm cái máy tính chơi game, điện thoại bấm bấm hay xem phim youtube thoải mái. Thảo nào mà đến trường, chúng khó tập trung học được cái gì cho ngon lành tử tế.

2. GIỜ NGỦ

Khi vừa ngủ và chưa đi vào giấc mơ, bộ não sẽ tự động đào thải một lượng kiến thức thông tin tích lũy trong ngày, và 'nhập cảnh' phần còn lại vào vùng ký ức dài hạn. 

Còn khi đi vào giấc mơ, não sẽ 'tẩy gội' những cảm xúc tiêu cực không tốt, để trả lại một thái độ tích cực và vui vẻ hơn. 

Ngoài ra, khi ngủ cũng là lúc vùng não kiểm soát tư duy logic được gia công để khỏe khoắn hơn, đủ sức điều phối các vùng não khác. Đó là chưa kể đến muôn vàn lợi ích khác của giấc ngủ đến lục phủ ngũ tạng, tùm lum tà la thứ.

Con nít 6-13 tuổi thì nên ngủ 9-11 tiếng mỗi ngày, 14-17 tuổi là 8-10 tiếng, còn 18-21 tuổi thì 7-9 tiếng. 

Thế nhưng, giờ đây khối lượng bài tập về nhà, việc luyện thi cho hàng tá kỳ thi kiểu 'con nhà người ta', cùng với facebook mạng xã hội và video games, điện thoại máy tính xâm lăng, khiến cho nhiều đứa trẻ cấp 1 không được 8 tiếng một ngày, cấp 2-3 thậm chí còn không được 6 tiếng.

Thế thì chẳng khác nào đang phá não của chúng. Chúng ngủ dậy mà gần như không có bao nhiêu kiến thức lưu lại trong đầu dẫu rằng hôm qua bị thầy cô và bố mẹ, gia sư nhồi cho rất nhiều thứ. 

Chúng thức dậy trong cái tâm trạng không thoải mái, vì đâu có được mơ nhiều để não kịp tắm rửa cho các cảm xúc giận hờn, bực dọc, buồn bã... 

Và cái não tư duy logic, kiểm soát cảm xúc của chúng càng ngày càng suy yếu, thì kiểu gì rồi cũng có lúc… đứt gãy.

3. GIỜ VẬN ĐỘNG

7-khung-gio-39-vang-39-quan-trong-bac-nhat-cua-tre-nhung-dang-bi-nguoi-lon-39-cuop-39-di-mot-cach-khong-thuong-tiec

Giờ vận động là một trong những khung giờ quan trọng nhất giúp trẻ tập trung, cân bằng và bình tĩnh.

Vận động, thể dục thể thao là khung thời gian vàng gần như là duy nhất mà ở đó có sự sản sinh đồng loạt của cả 3 loại 'tiên dược' giúp cho con người được tập trung, nhạy bén trực giác, cân bằng và bình tĩnh, an yên. 

Đó là chưa kể đến việc sản sinh ra các tế bào não để bổ sung cho bao nhiêu "chú lính" đã bị sử dụng trong quá trình học tập, làm việc.

Nhưng ôi thôi rồi, nhiều lúc hỏi lũ trẻ là một ngày con vận động, thể dục thể thao bao nhiêu tiếng, tụi nó ngây thơ trả lời: 2 tiếng, nhưng đó là 2 tiếng cho cả một tuần thầy ạ.

4. GIỜ KẾT NỐI

Giờ kết nối là những khoảnh khắc tương tác giữa người với người, chứ không phải là giữa người với… máy. Một bữa cơm gia đình, một cuộc trò chuyện của bố mẹ con cái, một buổi ngồi tâm sự với bạn bè… 

Tất cả đều giúp cho trẻ con được phát triển trí thông minh về mặt xã hội, cải thiện các mối quan hệ và gia tăng hạnh phúc về lâu dài.

Mấy chục năm qua, gần như chẳng có một nghiên cứu khoa học nào ghi nhận tác dụng tích cực của công nghệ lên trên sự phát triển năng lực tư duy, sáng tạo của lũ trẻ, nhưng lại có vô vàn nghiên cứu chứng minh điều ngược lại.

Vậy mà giờ đây, dù ai cũng nói là muốn cho con được hạnh phúc, nhưng lại cho chúng nó tương tác với máy móc, trò chơi và app phần mềm - lắm cái được đóng tem 'giáo dục' - còn nhiều hơn là tương tác với bố mẹ, anh chị em, ông bà, bạn bè. 

Giờ đây, nhiều đứa trẻ cấp 1 dành hơn 4-5 tiếng một ngày với công nghệ, còn cấp 2-3 thì tổng cộng là 7-8 tiếng.

5. GIỜ CHƠI TỰ DO

7-khung-gio-39-vang-39-quan-trong-bac-nhat-cua-tre-nhung-dang-bi-nguoi-lon-39-cuop-39-di-mot-cach-khong-thuong-tiec

Khi được chơi tự do, trẻ mới được phát triển tốt nhất về mặt tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, và tư duy trừu tượng. (Ảnh minh họa)

Chơi tự do là để cho lũ trẻ được tự do nghĩ ra những trò chơi, kiểu chơi trong thế giới tư duy của chúng, chứ không phải chơi theo sự sắp đặt chặt chẽ, đóng khung luật lệ của người lớn hay của mấy trò chơi điện tử, phần mềm 'gắn mác' giáo dục.

Chỉ khi được chơi tự do, lũ trẻ mới được phát triển tốt nhất về mặt tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, và tư duy trừu tượng. 

Ngoài ra, các vận động trong chơi tự do – chứ không phải là mấy cái quẹt quẹt, bấm bấm trên màn hình điện thoại, bàn phím máy tính – mới thật sự phát triển các thao tác vận động và giúp cho bộ não trưởng thành.

Sau 30 năm, thời gian chơi tự do của lũ trẻ con bị cắt giảm từ 40%, xuống còn 25% và giờ đây ở nhiều nơi còn ít hơn 5% một ngày. 

Thảo nào, học sinh điểm thi có thể ngày càng cao, huy chương ngày càng nhiều, thành tích ngày càng 'khủng', nhưng sức sáng tạo và năng lực vận dụng kiến thức của chúng vào các tình huống thực tế lại không tỉ lệ thuận theo điểm số, thành tích hay huy chương mà chúng – và bố mẹ chúng thâu gom được.

6. GIỜ PHẢN CHIẾU

Giờ phản chiếu là khi được lắng đọng suy nghĩ qua một trang sách, đắn đo một bài luận, hoặc trải lòng trên nhật ký, nghĩ về những gì đã diễn ra trong ngày và cố gắng soi rọi rõ hơn vào tất cả sự kiện, nhìn ra thế giới bên ngoài và hướng vào thế giới bên trong.

Đó là lúc mà bộ não được tăng cường khả năng kiểm soát và kết nối sự chú tâm, tư duy và cảm xúc. Đồng thời, khi ấy, năng lực thấu cảm được tăng lên, không chỉ là với chính mình mà với cả người xung quanh.

Nhưng giờ đây, lũ trẻ nhiều khi cứ 'trẻ trâu tăng động', bạ đâu nói đó, thích gì làm nấy, hoặc cứ chăm chăm chạy theo những thứ đã được người lớn sắp đặt, lập trình sẵn cho chúng. 

Thế nên, nhìn vào chúng thì cảm giác như cái gì chúng cũng có, nhưng nhiều khi chính bản thân chúng cũng không biết mình thích gì, muốn gì, ước mơ gì, hay mình là ai và giá trị con người của mình ở đâu. 

Vậy nên, chúng cứ hòa tan và đâm đầu 'chạy theo số đông' vì nhiều khi bố mẹ chúng cũng thế.

7. GIỜ XẢ & 'MƠ GIỮA BAN NGÀY'

7-khung-gio-39-vang-39-quan-trong-bac-nhat-cua-tre-nhung-dang-bi-nguoi-lon-39-cuop-39-di-mot-cach-khong-thuong-tiec

Mơ mộng không hề là một điều xấu chút nào đối với trẻ. (Ảnh minh họa)

Nghỉ ngơi không làm gì, ngồi nhìn phố xá, ngắm người đi đường hay 'mơ mộng' giữa ban ngày, chẳng chú tâm vào bất cứ một công việc gì cụ thể mà cứ để cho suy nghĩ đến rồi đi… trong con mắt của nhiều người 'mịt mù' thì cứ như là hâm hâm, dở hơi. 

Thế nhưng, chính họ lại không biết rằng những điều đó cũng có tác dụng y chang đi nghỉ resort, du lịch nghỉ dưỡng.

Đó là lúc phần não quá tải công suất được nghỉ ngơi và nạp pin, tránh đứt gánh giữa đường. 

Đó là lúc mà các ý tưởng đột phá hay sáng kiến tuyệt vời xuất hiện, như cái cách Newton 'ngắm táo rơi' hay Archimedes 'đang tắm mà hét lên… eureka' (nếu như câu chuyện là có thật). 

Và quan trọng hơn cả, đó là lúc các nhiễm sắc thể được 'hàn gắn', tránh nguy cơ bệnh tật và gia tăng tuổi thọ.

Thế mà nhìn tụi nhỏ, nhiều đứa còn không có giờ xả hoặc thậm chí được quyền mơ giữa ban ngày, vì người lớn lắm khi 'tham vọng' và nhồi cho chúng rất nhiều thứ để 'trái cây nhanh chín sớm' với bao nhiêu kiến thức và kỹ năng – mà không hiểu là nhiều khi 'bơm cho trái cây chín càng sớm, nó thối rữa càng nhanh', chẳng khác gì hoa quả 'thải ra' từ anh bạn láng giềng Trung Quốc.

Một ngày 24 tiếng, một tuần 7 ngày, tuổi thơ, tuổi trẻ – và có khi là cả cuộc đời con người rồi cũng qua nhanh lắm. 

Đừng vì 'mịt mù' mà 'ăn cướp giữa ban ngày' những khung giờ vàng trong cái mâm thời gian của lũ trẻ, và lắm lúc là của chính bản thân người lớn chúng ta".

  • Theo soha

Nếu con bị bạn bắt nạt hay đánh đập ở trường thì đây là điều các bậc phụ huynh nên làm thay vì bảo trẻ mách cô

  • 23/04/2019 13:40

Nhiều cha mẹ khi gặp tình huống này thường mắc một sai lầm đó là đổ hết tội lỗi lên con nhà người khác hoặc quan tâm không đủ đến con mình.

Trẻ và bạn học nảy sinh mâu thuẫn không hẳn là điều đáng sợ, quan trọng là cách xử lý của cha mẹ khi biết con bị bạn đánh. 

Nhiều bậc phụ huynh khi gặp tình huống này, liền đổ hết tội lỗi lên con nhà người ta, cách làm này hoàn toàn không có lợi cho sự phát triển của trẻ.

Tiểu Hồ sắp đến tuổi đi nhà trẻ, ngày thường bé rất ngoan và ít nói. Chị Vương luôn lo sợ con gái sẽ bị bạn học bắt nạt tại trường. 

Chị Vương chia sẻ suy nghĩ này với chồng, anh cho rằng vợ đã trầm trọng hóa vấn đề, bởi trẻ con còn nhỏ, không hiểu chuyện, nhất định không xảy ra vấn đề to tát.

Chị Vương tạm gác lo lắng sang một bên, cùng chồng đưa Tiểu Hồ đến nhà trẻ. Buổi chiều sau khi tan học, Tiểu Hồ về nhà và khóc thét, bé nói rằng ngày mai không muốn đến nhà trẻ. 

Chị Vương hỏi con gái điều gì đã xảy ra, bé Tiểu Hồ nức nở: "Mẹ, có bạn đánh con".

neu-con-bi-ban-bat-nat-hay-danh-dap-o-truong-thi-day-la-dieu-cac-bac-phu-huynh-nen-lam-thay-vi-bao-tre-mach-co

Ảnh minh họa.

Hóa ra, trong lớp có một bạn nam thích cây bút mà chị Vương đã mua cho con gái. Hai đứa trẻ đã tranh giành nhau cây bút, điều này khiến Tiểu Hồ rất sợ hãi. 

Thực tế, bạn nam chỉ kéo nhẹ cánh tay của Tiểu Hồ, hoàn toàn không dùng sức.

Chị Vương không đành lòng nhìn con gái chịu uất ức, chị căn dặn: "Mẹ hy vọng con biết cách tự bảo vệ bản thân, nếu người khác bắt nạt con, con không được tỏ ra sợ hãi. 

Khi con không làm điều sai trái, nhưng vẫn bị người khác bắt nạt, vậy con có quyền đánh lại".

Nhiều bậc phụ huynh chắc hẳn đã gặp tình huống tương tự và không biết nên làm thế nào. Sau đây là cách giải quyết:

1. Hiểu nguyên nhân con mình bị bạn đánh

Mọi việc đều có nguyên nhân và kết quả. Bạn không nên chỉ nghe câu chuyện từ một phía, không nên vì con mình bị đánh mà đổ hết mọi tội lỗi lên con nhà người ta.

Khi bạn đã biết sự tình cặn kẽ, nếu con mình là người gây sự, bạn cần thay đổi cách giáo dục và uốn nắn con kịp thời để tránh lặp lại tình huống tương tự. 

Ngược lại, nếu con nhà người ta gây sự trước, thời điểm này bạn cần có lý do và chứng cứ rõ ràng mới có thể giúp trẻ đòi lại công bằng.

2. Hiểu suy nghĩ của con

neu-con-bi-ban-bat-nat-hay-danh-dap-o-truong-thi-day-la-dieu-cac-bac-phu-huynh-nen-lam-thay-vi-bao-tre-mach-co

Ảnh minh họa.

Con bị bạn đánh không phải là tình huống dễ chịu, bạn cần trò chuyện với trẻ, giúp trẻ thẳng thắn nói lên suy nghĩ của chính mình. 

Những cảm xúc tiêu cực như tức giận, uất ức cần được giải tỏa, nếu không trẻ sẽ suy nghĩ mọi việc theo hướng tiêu cực và hướng sự việc đi vào bế tắc.

3. Hỏi trẻ cách giải quyết vấn đề

Trong tình huống trẻ bị bạn đánh, bố mẹ cần tôn trọng trẻ. Bởi chuyện này liên quan đến con của mình, điều bố mẹ có thể làm là giúp đỡ khi trẻ cần. Bạn không được áp đặt trẻ làm theo suy nghĩ của người lớn.

Nhiều bậc phụ huynh thường tự hỏi: "Con tôi bị bạn đánh, tại sao tôi không nên khuyến khích con đánh lại bạn?".

Liệu bạn có nghĩ rằng, khuyến khích con đánh lại bạn có thể giải quyết gốc rễ của mọi vấn đề? Hay là bạn đang dạy con cách ăn miếng trả miếng?

Nếu khuyến khích con đánh lại bạn, bố mẹ cần suy nghĩ 2 vấn đề:

1. Trẻ đánh lại bạn, có thể bị bạn bắt nạt nghiêm trọng hơn

neu-con-bi-ban-bat-nat-hay-danh-dap-o-truong-thi-day-la-dieu-cac-bac-phu-huynh-nen-lam-thay-vi-bao-tre-mach-co

Ảnh minh họa.

Nhiều đứa trẻ ngoan hiền không thể đóng vai kẻ xấu, thậm chí tỏ ra hung bạo cũng là điều không hợp với tính cách của trẻ. Nếu bạn khuyến khích trẻ đánh lại bạn, điều này sẽ khiến tình hình tệ hơn.

Ngoài ra, có những đứa trẻ dù muốn chống trả, muốn đánh lại bạn nhưng ngặt nỗi trẻ không đủ sức lực để làm điều đó. Việc bố mẹ khuyến khích trẻ đánh lại bạn, chẳng khác nào khiến trẻ cảm thấy bản thân thật bất lực.

2. Trẻ đánh lại bạn, có thể trở thành kẻ bắt nạt bạn sau này

Nhiều đứa trẻ sau khi bị bạn đánh, do được bố mẹ khuyến khích đánh lại bạn, trẻ dần thay đổi tính cách và có xu hướng bắt nạt lại những kẻ đã làm tổn thương mình.

Nếu con bị bạn đánh, bố mẹ cần chú ý những điều sau:

1. Thông qua giáo viên, tìm hiểu tình hình của con

Nhiều bậc cha mẹ nghĩ rằng, giáo viên là người nắm rõ tình hình của con mình. Nhưng thực tế, trong một lớp học có nhiều học sinh, giáo viên không thể nào theo dõi sát sao từng em. 

Điều bạn cần làm là chủ động kết nối với giáo viên, nhờ giáo viên để mắt đến con mình.

2. Cho trẻ theo học môn võ thuật

Học võ là cách giúp trẻ trở nên khỏe mạnh, tự tin và đặc biệt là có thể tự bảo vệ bản thân.

3. Để mắt đến cảm xúc của trẻ

neu-con-bi-ban-bat-nat-hay-danh-dap-o-truong-thi-day-la-dieu-cac-bac-phu-huynh-nen-lam-thay-vi-bao-tre-mach-co

Ảnh minh họa.

Ai sinh các năm này đi 1 bước gặp bạn tốt, 2 bước gặp quý nhân giàu có đủ đầy

Trẻ con cũng có lòng tự trọng. Trong tình huống trẻ bị bạn đánh, trẻ sẽ cảm thấy mất mặt, bản thân trở nên vô dụng. Dù là trạng thái cảm xúc tiêu cực nào thì đối với trẻ đều không có lợi.

Các bậc phụ huynh đều mong muốn cuộc đời của con mình trải qua êm đềm, thuận lợi, ít sóng gió, nhưng đó là điều không thực tế. 

Bạn không thể bảo vệ con cả đời, khi trẻ lớn lên, trẻ sẽ đối mặt với vô vàn trở ngại trong cuộc sống.

Điều tốt nhất bạn cần làm là không can thiệp quá nhiều, hãy trao quyền chủ động và lựa chọn cho trẻ. Có như vậy, trẻ mới trở nên mạnh mẽ và xử lý được mọi trở ngại trên đường đời.

  • Theo soha